Als student aan een hogeschool of universiteit heb je rechten én plichten, en die staan allemaal bij elkaar in het studentenstatuut. Het is een document dat de instelling verplicht opstelt, zodat jij precies weet waar je aan toe bent tijdens je studie.
Wat is het studentenstatuut precies?
Het studentenstatuut is een officieel document van een hogeschool of universiteit. Daarin zijn de belangrijkste rechten en plichten van studenten samengebracht. Het gaat zowel om regels die voortvloeien uit wettelijke bepalingen als om regelingen die de instelling zelf heeft vastgesteld. Denk aan afspraken over onderwijs, toetsen, inschrijving, begeleiding en de manier waarop klachten worden behandeld.
Iedere erkende hogeschool en universiteit in Nederland is wettelijk verplicht een studentenstatuut te hebben. De Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW) schrijft dit voor. Het document geldt voor alle studenten die bij de instelling zijn ingeschreven, en in sommige gevallen ook voor aankomende studenten.
Wat staat er zoal in?
Het studentenstatuut dekt een breed terrein. Hieronder staan de onderwerpen die er doorgaans in terugkomen:
- De rechten van studenten bij inschrijving en uitschrijving
- Regels rond tentamens, herkansingen en cijferregistratie
- Informatie over studiebegeleiding en ondersteuning
- De rechten van studenten met een functiebeperking of bijzondere omstandigheden
- Afspraken over medezeggenschap, zoals de studentenraad
- Klacht- en bezwaarprocedures, inclusief beroep bij het College van Beroep voor de Examens (CBE)
- Gedragsregels en wat er gebeurt bij overtredingen
- Regelingen voor bijzondere situaties, zoals topsport of bestuursjaren
Het document verwijst vaak door naar andere regelingen van de instelling, zoals de Onderwijs- en Examenregeling (OER). Het studentenstatuut brengt alles samen op één plek, zodat je niet zelf hoeft te zoeken in losse documenten.
Waar vind je het studentenstatuut van jouw instelling?
Elke hogeschool en universiteit publiceert het studentenstatuut op de eigen website. Zoek op de website van jouw instelling op “studentenstatuut” of kijk bij het onderdeel over studentenondersteuning, juridische zaken of studieregels. Het document wordt jaarlijks bijgewerkt, dus let op dat je de meest recente versie raadpleegt.
Sommige instellingen publiceren een instituutsspecifiek deel naast een algemeen deel. Het algemene deel geldt voor alle studenten van de hogeschool of universiteit. Het specifieke deel gaat over de regels die voor jouw opleiding of faculteit gelden.
Wat zijn jouw rechten als student?
Het studentenstatuut beschermt jou als student. Je hebt onder andere het recht op duidelijke informatie over je opleiding voordat je je inschrijft. Ook heb je recht op een eerlijk toetsproces, op begeleiding bij studieproblemen en op een goed afhandeling van klachten.
Als een beslissing van de instelling jou raakt, bijvoorbeeld een afwijzing bij een bindend studieadvies of een onvoldoende die je betwist, dan kun je daartegen bezwaar maken. De stappen die je daarvoor moet doorlopen, staan beschreven in het studentenstatuut.
Heb je een functiebeperking, chronische ziekte of bijzondere persoonlijke omstandigheid? Dan beschrijft het studentenstatuut welke aanpassingen de instelling kan bieden, zoals meer tijd bij tentamens of een individueel rooster.
Wat zijn jouw plichten als student?
Naast rechten heb je als student ook plichten. Je bent verplicht je te houden aan de gedragsregels van de instelling. Denk aan eerlijk werken bij opdrachten en tentamens, dus geen fraude of plagiaat. Verder wordt van je verwacht dat je actief meewerkt aan je opleiding en de geldende procedures volgt bij bijvoorbeeld uitschrijving of aanvragen van een uitzondering.
Overtredingen van de regels kunnen gevolgen hebben, zoals een ongeldig tentamen, een officiële waarschuwing of in ernstige gevallen zelfs uitschrijving. Welke maatregelen de instelling kan nemen, staat ook in het studentenstatuut beschreven.
Wanneer heb je het nodig?
De meeste studenten lezen het studentenstatuut pas als er iets misgaat of als ze ergens tegenaan lopen. Toch is het slim om het document al eerder even door te nemen. Zeker als je net begint met een studie, zodat je weet welke regels er gelden en hoe jouw instelling omgaat met bezwaar en klachten.
Situaties waarbij het studentenstatuut van pas komt zijn onder andere: een negatief bindend studieadvies, een conflict over een tentamenuitslag, een aanvraag voor extra voorzieningen of een klacht over de begeleiding. Weet jij dat het document bestaat en waar het staat, dan kun je snel handelen als dat nodig is.
Veelgestelde vragen
Is het studentenstatuut verplicht voor elke hogeschool en universiteit?
Ja, iedere erkende hogeschool en universiteit in Nederland is wettelijk verplicht een studentenstatuut op te stellen. Dit is vastgelegd in de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek.
Verschilt het studentenstatuut per opleiding?
Het studentenstatuut heeft vaak een algemeen deel dat voor alle studenten van de instelling geldt, en soms een aanvullend deel dat specifiek is voor een opleiding of faculteit. De basisrechten en basisplichten zijn voor iedereen gelijk, maar details over bijvoorbeeld toetsing kunnen per opleiding verschillen.
Kan ik bezwaar maken als ik het niet eens ben met een beslissing van mijn instelling?
Ja, als student heb je het recht om bezwaar te maken of in beroep te gaan tegen beslissingen die jou als student raken. Welke procedure je daarvoor moet volgen, staat beschreven in het studentenstatuut van jouw instelling. Vaak is er een College van Beroep voor de Examens (CBE) waarbij je terechtkunt.
Wordt het studentenstatuut elk jaar bijgewerkt?
Instellingen werken het studentenstatuut doorgaans jaarlijks bij, zodat het aansluit bij de actuele regelgeving en het eigen beleid. Raadpleeg altijd de versie die geldt voor het lopende studiejaar.
Wat is het verschil tussen het studentenstatuut en de OER?
Het studentenstatuut brengt alle rechten en plichten van studenten samen op één plek en verwijst naar andere documenten. De Onderwijs- en Examenregeling (OER) is een van die documenten en gaat specifiek over de inhoud, opbouw en toetsing van een opleiding. De OER is dus een verdieping op het onderdeel onderwijs en examens.
Geef een reactie