Studiefinanciering voor de universiteit is financiële ondersteuning van de overheid waarmee je je studie kunt betalen. Als je staat ingeschreven als student aan een bekostigde universiteit in Nederland, kun je bij DUO (Dienst Uitvoering Onderwijs) aanvragen wat je nodig hebt: een basisbeurs, een aanvullende beurs, een studentenreisproduct of een lening. Hieronder lees je precies wat er mogelijk is en waar je op moet letten.
Wat valt er onder studiefinanciering voor de universiteit?
Studiefinanciering voor universiteitsstudenten bestaat uit meerdere onderdelen. Je hoeft niet alles aan te vragen; je kiest zelf wat bij jouw situatie past.
- Basisbeurs: een maandelijks bedrag dat je krijgt als gift, mits je op tijd afstudeert. Studeer je niet binnen de diplomatermijn af, dan wordt de beurs alsnog een lening.
- Aanvullende beurs: bedoeld voor studenten van wie de ouders een lager inkomen hebben. Het bedrag hangt af van het inkomen van je ouders.
- Studentenreisproduct (OV-kaart): hiermee reis je gratis in de trein, bus, tram of metro. Je kiest voor een weekkaart (doordeweeks gratis) of een weekendkaart (in het weekend gratis).
- Lening: je kunt extra geld lenen bovenop je beurs. Dit moet je later terugbetalen, met rente.
- Collegegeldkrediet: een lening speciaal voor het betalen van het collegegeld.
De basisbeurs: gift of lening?
De basisbeurs voelt als gratis geld, maar er zit een voorwaarde aan. Je krijgt de beurs als gift als je je universitaire diploma haalt binnen tien jaar na de start van je studiefinanciering. Haal je dat diploma niet, of studeer je veel langer door, dan moet je de basisbeurs terugbetalen als een lening. Dat systeem heet het sociaal leenstelsel, dat in september 2023 is vervangen door de hernieuwde basisbeurs. Studenten die zijn begonnen vanaf studiejaar 2023-2024 hebben dus weer recht op een basisbeurs.
Het exacte bedrag van de basisbeurs verschilt per situatie. Uitwonende studenten ontvangen een hoger bedrag dan thuiswonende studenten, omdat zij meer kosten maken. Controleer altijd de actuele bedragen op de website van DUO, want die worden jaarlijks aangepast.
Aanvullende beurs: hoeveel kun je krijgen?
De aanvullende beurs is er voor studenten van wie de ouders minder verdienen. DUO berekent het bedrag automatisch op basis van het inkomen van je ouders uit twee jaar geleden. Hoe lager het inkomen van je ouders, hoe hoger jouw aanvullende beurs. Ook de aanvullende beurs is een gift, zolang je op tijd afstudeert.
Zijn je ouders gescheiden of is er sprake van een bijzondere gezinssituatie? Dan gelden er aparte regels. DUO houdt rekening met het inkomen van de ouder bij wie je ingeschreven staat, maar onder bepaalde omstandigheden telt het inkomen van beide ouders mee. Het loont om dit goed na te laten kijken via Mijn DUO.
De OV-kaart voor universiteitsstudenten
Het studentenreisproduct is voor veel studenten een van de meest waardevolle onderdelen van de studiefinanciering. Je vraagt een week- of weekendkaart aan en reist daarmee gratis door heel Nederland. Je mag zelf kiezen welke variant je neemt, en je mag dit ook tussentijds wisselen via Mijn DUO.
Let op: de OV-kaart telt mee voor je diplomatermijn. Elke maand dat je de kaart gebruikt, telt als een maand studiefinanciering. Gebruik je de kaart te lang, dan kan dat invloed hebben op of de basisbeurs een gift of een lening wordt. Stop je de OV-kaart op tijd, dan bespaar je mogelijk op de terugbetalingsverplichting.
Lenen via DUO: wat moet je weten?
Naast de beurs kun je bij DUO extra geld lenen. Het maximale leenbedrag is gebonden aan een maandelijks plafond, dat jaarlijks wordt vastgesteld. Je betaalt rente over de lening, maar de rente voor studieleningen is doorgaans laag vergeleken met commerciële leningen. Na het afstuderen krijg je een aanlooptijd voordat je begint met terugbetalen, en de terugbetaaltermijn loopt over meerdere jaren.
Een belangrijk voordeel van de DUO-lening is de inkomensafhankelijke terugbetaling. Verdien je na je studie weinig, dan betaal je ook minder terug per maand. Het resterende bedrag na de looptijd wordt kwijtgescholden. Dat maakt lenen via DUO minder risicovol dan commercieel lenen, al blijft het geld dat je later terug moet betalen.
Wanneer en hoe vraag je studiefinanciering aan?
Je vraagt studiefinanciering aan via Mijn DUO op duo.nl. Je hebt hiervoor je DigiD nodig. Vraag je studiefinanciering bij voorkeur aan vóór of aan het begin van het studiejaar, want DUO kent geen terugwerkende kracht verder dan drie maanden. Studeer je in september, dan kun je het beste uiterlijk in september aanvragen om niets mis te lopen.
Zodra je uitgeschreven staat bij de universiteit, stop dan ook je studiefinanciering. Doe je dat niet op tijd, dan moet je het teveel ontvangen geld terugbetalen.
Veelgestelde vragen over studiefinanciering universiteit
Heb ik als universiteitsstudent automatisch recht op een basisbeurs?
Nee, je moet zelf studiefinanciering aanvragen via Mijn DUO. Inschrijving bij de universiteit is wel een vereiste, maar de aanvraag doe je zelf.
Wat als ik minder dan voltijds studeer?
Je hebt recht op studiefinanciering als je staat ingeschreven bij een bekostigde universiteit. Deeltijdstudenten aan de universiteit hebben in de meeste gevallen géén recht op de basisbeurs of het studentenreisproduct; dit geldt voor voltijdstudenten.
Moet ik studiefinanciering terugbetalen als ik zak voor mijn studie?
Als je niet op tijd afstudeert, wordt de basisbeurs omgezet in een lening die je moet terugbetalen. De aanvullende beurs ook. Een extra geldlening moet je sowieso terugbetalen, ongeacht of je afstudeert.
Kan ik studiefinanciering combineren met werken?
Ja. Er is geen inkomensgrens voor de basisbeurs meer (dit gold vroeger wel). Je kunt naast je studiefinanciering gewoon bijverdienen zonder dat dit direct gevolgen heeft voor je beurs. Controleer wel of bijverdienen invloed heeft op eventuele toeslagen die je ontvangt.
Alles begint bij een goede aanvraag op tijd. Bekijk je situatie rustig via Mijn DUO, vergelijk de onderdelen en vraag alleen aan wat je echt nodig hebt. Zo hou je de terugbetaling later zo beperkt mogelijk.

