Kookpannen zijn er in zoveel soorten en maten dat je door de bomen het bos niet meer ziet. Welk materiaal is het beste? Wat is het verschil tussen een goedkope pan en een dure? En hoe weet je of een pan geschikt is voor jouw fornuis? Dit zijn vragen die veel mensen zichzelf stellen bij de aanschaf van nieuwe pannen. In deze blog lees je alles wat je nodig hebt om een goede keuze te maken.
Materialen en wat ze betekenen voor het koken
Het materiaal van een pan bepaalt grotendeels hoe goed hij kookt. Roestvrij staal is een populaire keuze omdat het duurzaam is en geen invloed heeft op de smaak van je eten. Het geleidt warmte minder goed dan andere materialen, maar dat los je op door een pan te kiezen met een dikke bodem van meerdere lagen. Gietijzer warmt langzaam op, maar houdt de warmte lang vast. Dat maakt het goed voor stoofgerechten en het aanbraden van vlees. Aluminium is licht en warmt snel op, maar het is minder sterk dan staal. Veel aluminium pannen hebben een antiaanbaklaag van teflon of een keramische coating. Die coating voorkomt dat eten blijft plakken, maar slijt na verloop van tijd. Koper is het materiaal dat warmte het snelst en meest gelijkmatig verdeelt, maar koperen pannen zijn duur en vragen veel onderhoud.
Goedkoop of duur: wat merk je van het verschil
Een pan van een paar euro lijkt aantrekkelijk, maar er zitten nadelen aan. Goedkope pannen hebben vaak een dunne bodem waardoor eten snel aanbrandt. De antiaanbaklaag slijt sneller en kan na korte tijd al beschadigd raken. Dat is niet alleen vervelend, maar ook een reden om voorzichtig te zijn: een beschadigde laag kan deeltjes afgeven aan je eten. Duurdere pannen zijn gemaakt van betere materialen, hebben een dikkere bodem en gaan veel langer mee. Op de lange termijn ben je met een kwalitatief goede pan vaak voordeliger uit dan met het steeds opnieuw kopen van goedkopere exemplaren. Dat wil niet zeggen dat je altijd het duurste moet kopen. Er zijn prima middenklasse pannen voor een redelijke prijs die jaren meegaan als je er goed voor zorgt.
Welke pan past bij welk fornuis
Niet elke pan werkt op elk fornuis. Op een inductiefornuis heb je pannen nodig met een magnetische bodem, want inductie werkt via magnetisme. Houd een magneet aan de onderkant van een pan en hij plakt vast? Dan is de pan geschikt voor inductie. Pannen van roestvrij staal en gietijzer werken bijna altijd op inductie. Aluminium en koperen pannen vaak niet, tenzij ze een speciale inductiebodem hebben. Op een gasfornuis of elektrisch fornuis kun je vrijwel alle soorten pannen gebruiken. Keramische kookplaten zijn iets gevoeliger voor krassen, dus gebruik je daarop het beste pannen met een gladde, vlakke bodem. Wil je zeker weten of een pan geschikt is, check dan het symbool op de verpakking of in de productomschrijving.
Goed gebruik en onderhoud verlengen de levensduur
Een pan gaat langer mee als je hem goed gebruikt en onderhoudt. Pannen met een antiaanbaklaag kun je het beste schoonmaken met een zachte spons en niet met een schuursponsje. Metalen spatels en lepels beschadigen de laag, gebruik liever kunststof of houten keukengerei. Laat een hete pan nooit direct in koud water zakken, want door het temperatuurverschil kan de bodem vervormen. Dat heet thermische schok en het ruïneert de vorm van de pan. Gietijzeren pannen was je het liefst met zo weinig mogelijk water en droog je daarna meteen af om roest te voorkomen. Na het wassen kun je ze insmeren met een klein beetje olie om ze te beschermen. Roestvrij stalen pannen zijn het makkelijkst in het onderhoud en mogen gewoon in de vaatwasser, hoewel handwassen ze langer mooi houdt.
Veelgestelde vragen
Hoe weet ik of mijn pan nog veilig is om te gebruiken?
Een pan is niet meer veilig als de antiaanbaklaag ernstig beschadigd is, zoals afbladdert of krast vertoont. In dat geval kunnen kleine deeltjes van de coating in je eten terechtkomen. Een lichte slijtage van de laag is minder gevaarlijk, maar zorgt er wel voor dat eten sneller aanbrandt. Goede vuistregel: als de laag zichtbaar beschadigd is, is het tijd voor een nieuwe pan.
Wat is het verschil tussen een keramische en een teflon antiaanbaklaag?
Een keramische antiaanbaklaag is gemaakt van een siliciumverbinding en bevat geen PTFE of PFOA, de stoffen die in oudere teflon lagen werden gebruikt. Keramische lagen zijn milieuvriendelijker maar slijten soms sneller dan moderne teflon lagen. Teflon pannen van de nieuwere generatie zijn ook vrij van schadelijke stoffen en zijn over het algemeen iets duurzamer dan keramisch.
Kan ik een gietijzeren pan in de oven gebruiken?
Ja, gietijzeren pannen zijn geschikt voor gebruik in de oven. Ze verdragen hoge temperaturen goed en zijn daarom handig als je iets op het vuur begint en het dan afmaakt in de oven. Let er wel op dat het handvat ook van gietijzer is. Pannen met een handvat van kunststof zijn niet ovengeschikt.
Hoeveel pannen heb je eigenlijk nodig in een gewone keuken?
Voor de meeste keukens zijn drie of vier pannen genoeg: een kleine steelpan voor sauzen en het opwarmen van kleine hoeveelheden, een middelgrote kookpan voor groenten en pasta, een grote kookpan voor soep of grote maaltijden, en een koekenpan voor het bakken. Met deze basisset kom je in de meeste situaties een heel eind.
Geef een reactie