Concentratie studeren is voor veel mensen een uitdaging. Je slaat een boek open, leest drie zinnen en voor je het weet ben je afgeleid door je telefoon, een geluid in huis of gewoon je eigen gedachten. Dat herken je vast. De goede nieuws is dat je je focus kunt trainen. Met de juiste aanpak lukt het om langer en beter gefocust te blijven, ook als dat nu nog moeilijk voelt.
Waarom afleiding zo verleidelijk is voor je brein
Je brein is van nature niet gemaakt om uren achter elkaar op één ding te letten. Het zoekt voortdurend naar nieuwe prikkels, want dat was vroeger nuttig voor de overleving. Tegenwoordig zorgt dat instinct eerder voor problemen. Sociale media spelen daar slim op in: elke melding, elk bericht en elke video is ontworpen om je aandacht te trekken. Onderzoek laat zien dat het na een onderbreking gemiddeld meer dan twintig minuten duurt voordat je weer echt diep aan het werk bent. Dat betekent dat één snelle check van je telefoon je eigenlijk veel meer tijd kost dan die paar seconden zelf.
De invloed van je omgeving op je aandacht
Een rommelig bureau, een warme kamer of achtergrondgeluid kunnen je vermogen om je te focussen flink beïnvloeden. Je hersenen verwerken de hele tijd informatie uit je omgeving, ook als je dat niet merkt. Een opgeruimde, rustige werkplek helpt je brein om minder energie te verspillen aan onnodige prikkels. De temperatuur speelt ook een rol: het liefst studeer je in een ruimte die niet te warm en niet te koud is, want bij warmte wordt je makkelijker slaperig. Daglicht of goed kunstlicht maakt je alerter. Zet je telefoon in een andere kamer als dat kan, want zelfs als hij op stil staat, trekt de aanwezigheid ervan al onbewust aandacht.
Studeertechnieken die echt werken
Een bewezen manier om je aandacht beter vast te houden is de pomodorotechniek. Je werkt hierbij vijfentwintig minuten geconcentreerd en neemt daarna vijf minuten pauze. Na vier blokken neem je een langere pauze van vijftien tot dertig minuten. Door te weten dat er een pauze aankomt, is het makkelijker om vol te houden. Een andere aanpak is het stellen van een concreet doel vóór je begint. Niet “ik ga studeren”, maar “ik lees vandaag hoofdstuk drie en maak de samenvatting”. Een duidelijk doel geeft je brein richting en zorgt dat je minder snel afdwaalt. Schrijf tussendoor afleidende gedachten even snel op in een notitieboekje, zodat je ze niet hoeft te onthouden en gewoon verder kunt.
Slaap, beweging en voeding als basis voor een heldere geest
Zonder goede slaap werkt je geheugen slechter en is het veel moeilijker om je aandacht bij één taak te houden. Tieners hebben zo’n acht tot tien uur slaap per nacht nodig, volwassenen zeven tot negen uur. Beweging is minstens zo belangrijk: een korte wandeling van tien minuten kan al genoeg zijn om je hoofd leeg te maken en daarna weer frisser te denken. Voeding heeft ook invloed. Een maaltijd met veel suiker geeft je even energie, maar daarna volgt een dip. Groenten, noten, volkoren producten en voldoende water helpen je brein de hele dag goed te blijven werken. Cafeïne kan helpen om wakker te blijven, maar te veel koffie of energiedrankjes maken je juist onrustiger en maken het moeilijker om rustig te lezen of te studeren.
Veelgestelde vragen
Hoe lang kan een mens zich normaal gesproken achter elkaar concentreren?
De meeste mensen kunnen zich ongeveer twintig tot vijfentwintig minuten diep focussen op één taak. Daarna neemt de aandacht vanzelf af. Door regelmatig korte pauzes te nemen herstel je je focus sneller dan wanneer je doorpusht zonder rust.
Helpt muziek bij het studeren of werkt het juist afleidend?
Of muziek helpt bij het studeren hangt af van de persoon en het soort taak. Bij eenvoudige, herhalende taken kan rustige achtergrondmuziek zonder tekst prettig zijn. Bij taken waarbij je veel moet lezen of nadenken, werkt muziek met zang vaak afleidend, omdat je brein de woorden onbewust probeert te volgen.
Wat kun je doen als je al lang moeite hebt met je aandacht?
Als je al langere tijd moeite hebt met je aandacht bij het studeren, kan het helpen om te kijken of er een onderliggende oorzaak is, zoals te weinig slaap, veel stress of angst. Soms spelen ook concentratieproblemen zoals ADHD een rol. Als je het gevoel hebt dat je er zelf niet uitkomt, is het verstandig om met een dokter of schooldecaan te praten.
Is het beter om ’s ochtends of ’s avonds te studeren?
Voor de meeste mensen werkt studeren ’s ochtends beter, omdat het brein dan uitgerust is en informatie makkelijker opneemt. Toch verschilt dit per persoon. Als je van nature een avondmens bent, kan jouw piek juist later op de dag liggen. Het helpt om te experimenteren en te ontdekken op welk moment jij het scherpst bent.
Geef een reactie