Studiefinanciering aanvragen is voor veel studenten een van de eerste grote stappen in hun nieuwe leven. Je gaat studeren, je wilt je geld op orde hebben, maar waar begin je eigenlijk? Het goede nieuws is dat het aanvraagproces best overzichtelijk is als je weet wat er van je verwacht wordt. Toch maken veel studenten fouten omdat ze te laat beginnen of niet precies weten welke onderdelen ze nodig hebben. In deze tekst lees je alles wat je op tijd moet weten.
Wie er gebruik van kan maken en wat je precies krijgt
Studeer je aan een mbo, hbo of universiteit? Dan kom je waarschijnlijk in aanmerking voor financiële steun via DUO, de Dienst Uitvoering Onderwijs. Wat je precies ontvangt, hangt af van jouw situatie. De basisbeurs is er voor bijna alle mbo studenten in een BBL opleiding en voor studenten in het hoger onderwijs. Daarnaast bestaat de aanvullende beurs, die afhankelijk is van het inkomen van jouw ouders. Verdienen jouw ouders weinig, dan kun je meer aanvullende steun krijgen. Woon je thuis of op jezelf? Ook dat maakt verschil in de hoogte van de basisbeurs. Naast deze beurzen kun je een studentenlening afsluiten en collegekrediet aanvragen om je collegegeld mee te betalen. Al deze onderdelen zijn onderdeel van het totale stelsel van studiefinanciering in Nederland.
Hoe het aanvragen precies werkt
Het aanvragen van financiële steun voor je studie doe je via Mijn DUO op de website van DUO. Hiervoor heb je DigiD nodig. Log in, ga naar het onderdeel studiefinanciering en doorloop de stappen. Je geeft aan op welke opleiding je bent ingeschreven, of je thuis of op kamers woont, en welke onderdelen je wilt ontvangen, zoals de basisbeurs, een lening of het studentenreisproduct. Dat laatste geeft je recht op gratis reizen met het openbaar vervoer in een bepaalde periode. DUO heeft tijd nodig om je aanvraag te verwerken. Vraag daarom minimaal acht weken voor de startdatum van je studie aan. Start je in september, dan is het verstandig om dit al in juni of juli te regelen. Dien je de aanvraag te laat in, dan loop je financiële ondersteuning mis voor de maanden dat je aanvraag nog niet verwerkt was.
Wat er veranderd is door het leenstelsel
Studenten die na 2015 zijn begonnen met een hbo of universitaire opleiding, vallen onder het leenstelsel. Dat betekent dat de basisbeurs voor hen was afgeschaft en alles wat ze ontvingen een lening was die ze later moesten terugbetalen. Sinds 2023 is de basisbeurs voor het hoger onderwijs teruggekeerd. Studenten die tussen 2015 en 2023 studeerden en daardoor nadeel ondervonden, kunnen aanspraak maken op een tegemoetkoming via de zogeheten compensatieregeling. Ben je nu voor het eerst bezig met je opleiding, dan profiteer je gewoon van de nieuwe regels en ontvang je de basisbeurs als gift, dus zonder dat je die hoeft terug te betalen. Alleen het deel dat je als lening aanvraagt, betaal je na je studie terug, gespreid over een lange periode van maximaal 35 jaar.
Belangrijke dingen om op te letten
Een veelgemaakte fout is denken dat de aanvraag automatisch loopt via de school. Dat is niet zo. Je regelt het zelf via DUO. Geef ook zo snel mogelijk een wijziging door als je situatie verandert, bijvoorbeeld als je gaat samenwonen of als je stopt met studeren. DUO berekent op basis van jouw gegevens hoeveel je recht hebt. Als later blijkt dat je te veel hebt ontvangen, moet je dat terugbetalen. Let ook op de prestatiebeurs: de basisbeurs en aanvullende beurs zijn in eerste instantie een lening. Ze worden omgezet in een gift als je je diploma haalt binnen de toegestane tijd, meestal tien jaar. Haal je je diploma niet op tijd, dan worden ze alsnog een schuld. Het is dus slim om goed bij te houden hoe lang je al studeert en of je nog op schema zit.
Veelgestelde vragen
Moet ik de basisbeurs later terugbetalen?
De basisbeurs hoef je niet terug te betalen als je je diploma haalt binnen de toegestane termijn. Haal je geen diploma, dan wordt de basisbeurs alsnog omgezet in een lening die je moet terugbetalen. Alleen het deel dat je als extra lening hebt geleend, betaal je altijd terug, ongeacht of je je diploma haalt.
Kan ik ook steun aanvragen als ik op kamers ga wonen?
Studenten die niet meer bij hun ouders wonen, krijgen een hogere basisbeurs dan studenten die nog thuis wonen. Je geeft bij je aanvraag aan of je uitwonend bent. DUO kan dit controleren via de gemeentelijke basisadministratie. Zorg er daarom voor dat je ook daadwerkelijk ingeschreven staat op je nieuwe adres.
Wat gebeurt er als ik stop met studeren?
Als je stopt met je opleiding, moet je dit zo snel mogelijk doorgeven aan DUO. Je hebt dan geen recht meer op studiefinanciering vanaf de maand na je uitschrijving. Geef je het te laat door, dan heb je mogelijk te veel ontvangen en moet je dat bedrag terugbetalen. Dit geldt ook als je tijdelijk stopt of overstapt naar een andere opleiding.
Heeft het inkomen van mijn ouders invloed op wat ik ontvang?
Het inkomen van je ouders bepaalt of je aanvullende beurs krijgt en hoe hoog die is. Verdienen je ouders samen meer dan een bepaald bedrag, dan krijg je geen of minder aanvullende beurs. De basisbeurs staat los van het inkomen van je ouders en krijg je altijd als je aan de voorwaarden voldoet.
Geef een reactie